❓ Điều gì sẽ thay đổi?
Ngày 3/9/2026, Cảnh sát Quốc gia Nhật Bản (NPA) đã công bố báo cáo của hội đồng chuyên gia rà soát chế độ kiểm tra kỹ năng lái xe (運転技能検査). Chế độ này ra đời từ lần sửa Luật Giao thông đường bộ năm 2020, thực hiện từ 13/5/2022, áp dụng cho người từ 75 tuổi trở lên và có vi phạm nhất định trong một khoảng thời gian trước khi gia hạn bằng lái — như vượt đèn đỏ, đi sai làn quy định, không dừng ở đường ngang đường sắt. Sau khoảng 4 năm, NPA theo dõi những người đã đỗ và phát hiện số vụ tai nạn trên 100.000 người của nhóm này cao hơn gấp hơn 2 lần so với nhóm từ 75 tuổi không thuộc diện kiểm tra mà chỉ dự hướng dẫn lái thực tế trong khóa học cho người cao tuổi. Nghĩa là người đã suy giảm kỹ năng vẫn đang đỗ. Báo cáo nêu ba hướng: (1) thêm bài "đổi hướng" (方向変換), buộc người lái vừa chú ý phía sau và hai bên vừa thao tác chân ga – chân phanh, qua đó phát hiện đạp nhầm; (2) thêm lỗi trừ điểm "không xác nhận an toàn"; (3) tăng điểm trừ của lỗi "không dừng hẳn (mức lớn)" — tiến vào giao lộ mà chưa hề dừng. Trước nay bài kiểm tra gồm 5 nội dung: dừng tạm, chạy đúng tốc độ chỉ định, rẽ trái/phải, qua đèn tín hiệu và vượt bậc, không có mục nào đánh giá riêng việc xác nhận an toàn. NPA cho biết sẽ tiến hành các biện pháp cần thiết như sửa Quy tắc thi hành Luật Giao thông đường bộ. Thời điểm áp dụng chưa được công bố.
🌏 Ảnh hưởng đối với người nước ngoài
Kiểm tra kỹ năng lái áp dụng như nhau cho mọi người từ 75 tuổi có bằng lái Nhật, không phân biệt quốc tịch, kể cả bằng lấy qua chuyển đổi bằng nước ngoài (gaimen kirikae). Không đạt thì không được gia hạn bằng — điều rất nặng nề với người ở vùng nông thôn, nơi ô tô là phương tiện duy nhất để đi bệnh viện hay siêu thị. Khi bài "đổi hướng" được thêm vào, người lái phải vừa quan sát phía sau và hai bên vừa đạp đúng chân ga – chân phanh. Vì kiểm tra tiến hành bằng tiếng Nhật, nên làm quen trước với các chỉ dẫn thường dùng ở trường dạy lái (lùi xe, đánh lái lại, xác nhận an toàn) sẽ yên tâm hơn. Do "không xác nhận an toàn" sẽ thành lỗi trừ điểm, cách đối phó thiết thực là tập thói quen quay đầu quan sát phía trước và hai bên trong lúc lái hằng ngày. Ngoài ra, phần hướng dẫn lái thực tế của khóa học cho người từ 70 tuổi có nội dung giống hệt bài kiểm tra, nên các nhận xét ở đó chính là buổi tổng duyệt.
💡 Những điểm cần nắm
1Cái được công bố là "báo cáo" của hội đồng chuyên gia. Việc sửa Quy tắc thi hành Luật Giao thông đường bộ sẽ tiến hành sau, thời điểm áp dụng chưa công bố — nội dung kiểm tra chưa thay đổi ngay.
2Hai điều kiện quyết định bạn có phải kiểm tra hay không: đủ 75 tuổi vào ngày hết hạn bằng lái, VÀ đã vi phạm một trong các hành vi nêu tại Điều 34-3 khoản 5 Nghị định thi hành Luật Giao thông đường bộ trong khoảng thời gian trước khi gia hạn. Không có vi phạm thì không thuộc diện này.
3Chấm điểm theo cách trừ từ 100 điểm, đạt khi từ 70% trở lên (80% trở lên với người xin hoặc đang có bằng hạng 2 loại lớn, trung bình, thông thường). Lỗi "không dừng hẳn (mức lớn)" hiện trừ 20 điểm và được đề xuất tăng thêm.
4Năm 2025 (Reiwa 7): 165.756 người thuộc diện kiểm tra, tổng cộng 156.513 lượt dự, 145.935 người đạt — tỷ lệ đạt khoảng 88%.
5Theo khảo sát theo dõi, trong 81 người đã đỗ nhưng sau đó gây tai nạn, 26 người (khoảng 30%) từng bị trừ điểm ở bài "dừng tạm". Trong 83 vụ tai nạn, 53 vụ (hơn 60%) là vi phạm nghĩa vụ lái xe an toàn, và khoảng một nửa số đó là "không xác nhận an toàn".
6Hội đồng cũng nêu các vấn đề để nghiên cứu tiếp: giới hạn số lần được dự kiểm tra, mở rộng đối tượng (áp dụng theo độ tuổi bất kể có vi phạm hay không), cấp bằng giới hạn xe hỗ trợ an toàn dựa trên kết quả kiểm tra.
7Người từ 70 tuổi bắt buộc dự khóa học cho người cao tuổi khi gia hạn. Phần hướng dẫn lái thực tế có nội dung giống bài kiểm tra, nên những điểm bị nhắc nhở chính là tài liệu luyện tập cho lần gia hạn sau.
8Thông tin tiếp theo có thể xem tại mục thông cáo báo chí trên trang web Cảnh sát Quốc gia.