Lấy ý kiến công khai từ 4/8/2026, hạn chót 0h ngày 4/9 — chế độ thu hồi có hiệu lực từ 1/4/2027
Ngày 4/8/2026, Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú Nhật Bản đã bắt đầu lấy ý kiến công khai về dự thảo “Hướng dẫn về việc thu hồi tư cách lưu trú Vĩnh trú” (e-Gov số 315000141, hạn nộp ý kiến là 0h ngày 4/9/2026). Theo luật sửa đổi Luật Quản lý Xuất nhập cảnh và Công nhận tị nạn năm Reiwa 6 (2024), tư cách lưu trú Vĩnh trú (永住者) có thêm 3 lý do bị thu hồi (Điều 22-4 khoản 1 mục 8 và 9). Trước đây chỉ có thể thu hồi khi hồ sơ xin vĩnh trú có nội dung gian dối. Ba lý do mới gồm: ① cố ý không nộp công tô công khóa (公租公課); ② vi phạm nghĩa vụ theo Luật Nhập cư; ③ bị tuyên án tù giam với tư cách người phạm tội cố ý đối với một số tội danh như trộm cắp, lừa đảo, cưỡng đoạt, giết người hay lái xe nguy hiểm gây chết người, thương tích. Chế độ thu hồi này có hiệu lực từ ngày 1/4/2027. Dự thảo nêu rõ phương châm giải thích, vận dụng luật cùng các ví dụ cụ thể, nhằm bảo đảm khả năng dự đoán cho người nước ngoài, tính công bằng của quyết định và việc thông báo phù hợp từ nhà nước, chính quyền địa phương. Nghị quyết bổ sung của Quốc hội khi sửa luật đã yêu cầu vận dụng thận trọng và xây dựng, phổ biến hướng dẫn. Ngày ban hành vẫn còn để trống — đây mới chỉ là dự thảo.
Việc thu hồi không diễn ra tự động. Luật đã bổ sung quy định để công chức nhà nước và chính quyền địa phương thông báo cho Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú (Điều 62-2), nhưng thông báo không phải là nghĩa vụ — thông tin chỉ được cung cấp trong phạm vi cần thiết và có thể khi thấy có khả năng thuộc lý do thu hồi. Thông báo chỉ là đầu mối: Cục sẽ điều tra sự việc và tổ chức nghe ý kiến, sau đó Bộ trưởng Tư pháp quyết định có thu hồi hay không. Ngay cả khi thuộc lý do thu hồi, trừ trường hợp bị xét là không phù hợp để tiếp tục cư trú tại Nhật, Bộ trưởng sẽ dùng thẩm quyền chuyển sang tư cách lưu trú khác như Định trú (定住者) theo Điều 22-6, và tình trạng cư trú sẽ được xác nhận ở lần gia hạn thời gian lưu trú kế tiếp. Với công tô công khóa, việc thu hồi chỉ giới hạn ở trường hợp số tiền, thời gian và số lần nợ khó bỏ qua theo lẽ thường xã hội và rõ ràng không có ý định nộp; người đang nộp dần hoặc được hoãn nộp không thuộc diện này.
Từ tháng 6/2027, người nước ngoài cư trú trung–dài hạn nợ dài hạn bảo hiểm y tế hoặc lương hưu quốc dân và phớt lờ hướng dẫn nộp sẽ về nguyên tắc bị từ chối gia hạn hoặc thay đổi tư cách lưu trú. Hệ thống địa phương và cục xuất nhập cảnh kết nối trong năm tài chính 2026 để tự động phản ánh khoản nợ.
Từ 4/2027, "Thực tập kỹ năng" bị bãi bỏ, chuyển sang "Lao động đào tạo". 2026 là giai đoạn chuẩn bị. Yêu cầu tiếng Nhật N5, được phép chuyển việc, sau 3 năm chuyển sang Kỹ năng đặc định loại 1.
Nhật Bản lấy ý kiến (4/8-3/9/2026) về dự thảo sửa đổi hướng dẫn cấp Vĩnh trú: thu nhập hộ trên mức trung bình người Nhật, lương hưu, tiếng Nhật B1, việc học của con.