👨‍👩‍👧 Rà soát tư cách người phụ thuộc 2026

❓ Điều gì đang diễn ra?

Hiệp hội Bảo hiểm Y tế Nhật Bản (Kyokai Kenpo) đã bắt đầu đợt rà soát tư cách người phụ thuộc năm tài khóa 2026, công việc được thực hiện hằng năm theo Điều 50 Quy tắc thi hành Luật Bảo hiểm Y tế. Từ cuối tháng 10 đến giữa tháng 11 năm 2026, hiệp hội lần lượt gửi "Danh sách tình trạng người phụ thuộc" tới chủ sử dụng lao động, và hạn nộp lại là thứ Sáu ngày 11/12/2026. Điểm đáng chú ý năm nay là không rà soát đồng loạt mọi người phụ thuộc, mà chỉ nhắm vào những trường hợp có khả năng cao bị hủy tư cách phụ thuộc. Có ba nhóm: (1) người có khả năng trùng tư cách với một chế độ bảo hiểm y tế khác; (2) người thuộc quan hệ thân tộc bắt buộc phải sống cùng nhưng có khả năng đang sống riêng với người được bảo hiểm; (3) người có thu nhập chịu thuế trong năm 2025 có khả năng từ 1,3 triệu yên trở lên (1,8 triệu yên nếu từ 60 tuổi, 1,5 triệu yên nếu từ 19 đến dưới 23 tuổi và không phải vợ/chồng), trừ người dưới 18 tuổi tính đến ngày 1/4/2026. Cơ sở không có đối tượng nào sẽ không nhận được danh sách, nên nếu không nhận thì bạn không thuộc đợt này. Về thu nhập: nếu sống cùng, người phụ thuộc phải có thu nhập dưới 1,3 triệu yên và thấp hơn một nửa thu nhập của người được bảo hiểm; nếu sống riêng, phải dưới 1,3 triệu yên và thấp hơn số tiền được trợ cấp gửi về. Nếu thu nhập chỉ tăng tạm thời do kéo dài giờ làm vì thiếu nhân lực, kèm giấy chứng nhận của chủ sử dụng lao động thì vẫn giữ được tư cách, nhưng ngoại lệ này chỉ áp dụng tối đa hai lần liên tiếp, sang năm thứ ba liên tiếp thì phải làm thủ tục hủy.

👥 Ai thuộc diện này?

• ●Người được bảo hiểm tại Kenpo có vợ/chồng, con, cha mẹ… đăng ký là người phụ thuộc bảo hiểm y tế
• ●Người phụ thuộc có khả năng trùng tư cách với một chế độ bảo hiểm y tế khác
• ●Người phụ thuộc thuộc quan hệ thân tộc bắt buộc sống cùng (như cha mẹ, anh chị em của vợ/chồng) nhưng có khả năng đang sống riêng
• ●Người phụ thuộc có thu nhập chịu thuế năm 2025 có khả năng từ 1,3 triệu yên trở lên (1,8 triệu nếu từ 60 tuổi, 1,5 triệu nếu 19–22 tuổi và không phải vợ/chồng)
• ●Chủ sử dụng lao động nhận danh sách và phải xác nhận với người lao động rồi trả lời

🌏 Ảnh hưởng với người nước ngoài

Trong số người nước ngoài tham gia Kenpo, nhiều người đăng ký vợ/chồng, con hoặc cha mẹ ở quê nhà làm người phụ thuộc. Nếu tên xuất hiện trong danh sách, công ty sẽ hỏi bằng tiếng Nhật về việc có sống cùng hay không, thu nhập bao nhiêu, và có tham gia bảo hiểm y tế khác không. Chuẩn bị trước giấy chứng nhận thuế, bảng lương và biên lai chuyển tiền sẽ giúp việc xác nhận nhanh hơn. Hai tình huống cần đặc biệt lưu ý: vợ/chồng hoặc cha mẹ đã về nước và không còn sống ở Nhật; con đã đi làm và tham gia bảo hiểm y tế của công ty mình. Nếu chưa khai báo, đợt rà soát này sẽ dẫn tới thủ tục hủy tư cách phụ thuộc, và bạn có thể bị yêu cầu hoàn trả chi phí y tế phát sinh trong thời gian không còn đủ điều kiện. Ngược lại, nếu thu nhập làm thêm tạm thời vượt 1,3 triệu yên do thiếu nhân lực, kèm giấy chứng nhận của chủ sử dụng lao động thì vẫn giữ được tư cách. Khi bị hủy, thành viên gia đình phải tự tham gia Bảo hiểm Y tế Quốc dân và trả phí riêng, nên hãy tính trước phần chi phí này.