🧾 Đơn giản hóa giấy chứng nhận còn sống

❓ Điều gì thay đổi?

Để tiếp tục nhận lương hưu công của nước ngoài khi sống tại Nhật Bản, người thụ hưởng phải định kỳ nộp giấy chứng nhận còn sống (life certificate) theo mẫu của từng nước cho cơ quan quản lý lương hưu. Một số mẫu yêu cầu bên thứ ba như thị trưởng thành phố/thị trấn xác nhận, nhưng tại Nhật việc có xác nhận hay không lâu nay tùy thuộc phán đoán của từng chính quyền địa phương. Vì vậy đã có khiếu nại của người nhận lương hưu rằng quầy tiếp dân từ chối xác nhận, đồng thời chính quyền địa phương phản ánh rằng giấy viết bằng tiếng nước ngoài khó hiểu và gánh nặng dịch thuật lớn. Cục Đánh giá Hành chính thuộc Bộ Nội vụ và Truyền thông (MIC) đã khảo sát thực trạng và tháng 7/2025 thông báo tới Bộ Ngoại giao: (1) đàm phán với các cơ quan lương hưu nước ngoài để bản sao住民票 (giấy cư trú) có thể thay cho xác nhận của chính quyền địa phương; (2) đăng mẫu giấy chứng nhận còn sống kèm bản dịch tiếng Nhật lên trang web của Cơ quan Hưu trí Nhật Bản. Trong đợt theo dõi lần thứ nhất công bố ngày 27/8/2026, sau khi trao đổi với 5 nước, phía Đức được xác nhận là cho phép xử lý qua cơ quan đại diện ngoại giao hoặc bản sao住民票 khi cơ quan công của Nhật không tiếp nhận thủ tục xác nhận, và đã có cơ chế xác nhận còn sống bằng ứng dụng. Ngoài ra, đường dẫn tới trang web của Đại sứ quán Thụy Sĩ và Đức tại Tokyo — nơi đăng thông tin mẫu giấy kèm tiếng Nhật — đã được đưa lên trang web của Cơ quan Hưu trí Nhật Bản.

👥 Ai là đối tượng?

• ●Người đang sống tại Nhật và nhận lương hưu công của nước ngoài như Đức, Thụy Sĩ (không phân biệt quốc tịch)
• ●Người nước ngoài sống tại Nhật nhưng vẫn tham gia chế độ hưu trí của nước mình hoặc nước từng làm việc
• ●Người bị yêu cầu xác nhận của thị trưởng thành phố/thị trấn trên giấy chứng nhận còn sống và từng bị quầy tiếp dân từ chối
• ●Người chuẩn bị hồ sơ lương hưu nước ngoài thay cho người thân
• ●Nhân viên quầy tiếp dân của chính quyền địa phương lúng túng khi xử lý giấy viết bằng tiếng nước ngoài

🌏 Ảnh hưởng đối với người nước ngoài

Với người nước ngoài sống tại Nhật và nhận lương hưu từ nước mình hoặc nước từng làm việc, giấy chứng nhận còn sống là thủ tục thực tế đến định kỳ. Trước đây, khi quầy tiếp dân của chính quyền địa phương từ chối xác nhận, nhiều người không biết cách thay thế nên phải đến tận đại sứ quán ở Tokyo hoặc tự dịch mẫu giấy tiếng nước ngoài. Lần theo dõi này xác nhận rằng với lương hưu Đức, khi cơ quan công của Nhật không tiếp nhận thủ tục xác nhận thì có thể xử lý qua cơ quan đại diện ngoại giao hoặc bản sao住民票, và đã có cơ chế xác nhận còn sống bằng ứng dụng. Với Thụy Sĩ và Đức, thông tin mẫu giấy kèm tiếng Nhật có thể truy cập từ trang web của Cơ quan Hưu trí Nhật Bản. Đừng bỏ cuộc khi bị từ chối ở quầy — hãy kiểm tra phương án thay thế mà cơ quan lương hưu chấp nhận để không bị gián đoạn tiền hưu.